Language change and Piotrowski’s law

Maciej Eder

Language change
and Piotrowski’s law

Maciej Eder

Instyitute of Polish Language, Polish Academy of Sciences

Language change en masse

title

Corpus (in statu nascendi…)

A. Fredro, Trzy po trzy (1846)

<tok>
<orth>Ośmnastego</orth>
<lex><base>ośmnasty</base><ctag>adj:sg:gen:m1:pos</ctag></lex>
<lex><base>ośmnasty</base><ctag>adj:sg:gen:m2:pos</ctag></lex>
<lex disamb="1"><base>ośmnasty</base><ctag>adj:sg:gen:m3:pos</ctag></lex>
<lex><base>ośmnasty</base><ctag>adj:sg:gen:n:pos</ctag></lex>
<lex><base>ośmnasty</base><ctag>adj:sg:acc:m1:pos</ctag></lex>
<lex><base>ośmnasty</base><ctag>adj:sg:acc:m2:pos</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>lutego</orth>
<lex disamb="1"><base>luty</base><ctag>subst:sg:gen:m3</ctag></lex>
</tok>
<ns/>
<tok>
<orth>,</orth>
<lex disamb="1"><base>,</base><ctag>interp</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>roku</orth>
<lex disamb="1"><base>rok</base><ctag>subst:sg:gen:m3</ctag></lex>
<lex><base>rok</base><ctag>subst:sg:loc:m3</ctag></lex>
<lex><base>rok</base><ctag>subst:sg:voc:m3</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>1814</orth>
<lex disamb="1"><base>1814</base><ctag>tnum:integer</ctag></lex>
</tok>
<ns/>
<tok>
<orth>,</orth>
<lex disamb="1"><base>,</base><ctag>interp</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>jechał</orth>
<lex disamb="1"><base>jechać</base><ctag>praet:sg:m1:imperf</ctag></lex>
<lex><base>jechać</base><ctag>praet:sg:m2:imperf</ctag></lex>
<lex><base>jechać</base><ctag>praet:sg:m3:imperf</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>na</orth>
<lex disamb="1"><base>na</base><ctag>prep:loc</ctag></lex>
<lex><base>na</base><ctag>prep:acc</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>białym</orth>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:inst:m1:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:inst:m2:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:inst:m3:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:inst:n:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:loc:m1:pos</ctag></lex>
<lex disamb="1"><base>biały</base><ctag>adj:sg:loc:m2:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:loc:m3:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:sg:loc:n:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:pl:dat:m1:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:pl:dat:m2:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:pl:dat:m3:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:pl:dat:f:pos</ctag></lex>
<lex><base>biały</base><ctag>adj:pl:dat:n:pos</ctag></lex>
</tok>
<tok>
<orth>koniu</orth>
<lex disamb="1"><base>koń</base><ctag>subst:sg:loc:m2</ctag></lex>
<lex><base>koń</base><ctag>subst:sg:voc:m2</ctag></lex>
</tok>

Historyje rzymskie (1543)

Był jeden rycerz u niektórego króla, który barzo był króla rozgniewał. 
I posłał ku królowi rycerze, aby mu gniew przeprosili. Tedy oni 
rycerze za nim prosząc, ledwy mu łaskę uprosili tym obyczajem, 
aby ku dworu królewskiemu zasię przyszedł jezno i pieszy a aby 
z sobą przywiódł wiernego  przyjaciela, i też krotofilnika, 
i nieprzyjaciela niewiernego. A odszedszy jednacze powiedzieli 
to rycerzowi. Usłyszawszy to, rycerz barzo sie zasmucił, jako by 
to uczynić miał. I przydało sie czasu tego, że był jednego 
pielgrzyma na noc przyjął, i rzekł tajemnie ku żonie swej: Wiem, 
że pielgrzymowie miewają z sobą pieniądze, a przetoż jeźli to 
chcesz taić, tedy ja zabiję tego pielgrzyma a pieniądze jego 
pobierzem. A ona to taić obiecała. Gdyż tedy wszytcy spali, 
wstawszy on rycerz przed świtanim obudził onego pielgrzyma i kazał 
mu w drogę iść, a zabiwszy cielca, zrąbał go w sztuki i włożył 
w wór. Potym, obudziwszy swą żonę, ukazał jej wór, mówiąc, żem 
tylko głowę, nogi a ręce włożył w ten wór, a ciałom pochował 
w stajni, ale ten wór w tym kącie pogrzebmy. A pogrzebszy on wór, 
ukazał jej nieco pieniędzy swych, mieniąc, żeby je od tego 
to pielgrzyma wziął. A gdyż był dzień, aby stanął przed królem, 
tedy wziąwszy z sobą na prawą stronę psa, a dziecię na rękę, 
a żonę na lewą stronę, szedł na zamek. A gdyż sie przybliżał 
do zamku pana swego, włożył prawą nogę na psa swego, jakoby 
jadąc, a drugą nogą szedł pieszki, a tak szedł jezno i pieszki 
na zamek. A gdyż przyszedł przed króla, uźrzawszy go król 
ze wszytkimi około stojącemi dziwował sie, i rzekł jemu król: 
Gdzie jest twój przyjaciel nawierniejszy? Tedy rycerz wyjąwszy 
miecz, zaciął psa swego, który skowycząc dla boleści uciekał, 
zatym go zawołał, a pies zasie przyszedł ku niemu. I rzekł 
rycerz: To jest mój przyjaciel nawierniejszy. Rzekł jemu król: 
Prawdę mówisz. Ale gdzie jest twój krotofilnik?

Corpus: coverage

Adverbial participle

Conjunction że

Hold on…

Conjunction iż(e)

Conjunctions że / iż(e)

Dynamics of language change

Mathematical model and the laws of language

An example: Zipf’s law

Zipf’s law on a log-log scale

Can the change be modeled as well?

Piotrowski’s law

\[p(y) = \frac{1}{1 + e^{-(a + bx)}}\]

the changes to be scrutinized

więtszy > większy

-bychmy, -bych > -byśmy, -bym

barzo- > bardzo

na- > naj-

iż(e) / że

wszytko > wszystko

abo > albo

does the model always work?

abo > albo

preliminary conclusions (or questions?)

5 changes together

7 changes together

Conclusions